Daar is ‘n aanhaling wat dikwels aan Winston Churchill toegeskryf word:
Al het hy dit dalk nie presies só gesê nie, wys sy eie geskrifte en optrede dat hy die Boere as dapper en vasberade geag het. Hierdie is nie net ’n storie oor ‘n aanhaling nie - dis ’n verhaal van oorlog, respek, en 'n verrassing uit die geskiedenis.
Wat het Chieveley en Winston Churchill met mekaar te doen?
Jy sou dalk dink Chieveley is iewers in Engeland, en jy’s reg - maar daar is ook ’n Chieveley in Suid-Afrika, net noord-oos van Durban.
Dit is juis daar, op 15 November 1899, waar die jong Winston Churchill in ’n Boere-aanval gevang is. Hy het as oorlogskorrespondent saam met ’n Britse gepantserde trein gereis toe die Boere die trein laat ontspoor het naby Chieveley, Natal. Die “Armoured Train Incident” het beroemd geword.
Churchill is as krygsgevangene geneem en Pretoria toe geneem. Maar anders as wat mens sou verwag, is hy met respek behandel. Hy het selfs tyd gehad om te lees en beplan - en na twee maande het hy dramaties ontsnap.
Die Twee Chieveleys: ‘n Skakel deur Tyd
Daar is waarskynlik wel ’n geskiedkundige skakel tussen Chieveley in Berkshire en dié in Suid-Afrika.
1820 het ’n Engelse boer genaamd Majoor George Pigot en sy twintig bediendes van Chieveley na die Kaapkolonie geëmigreer. Hulle het bekend gestaan as die Pigot Party. Daar is geen amptelike dokumentasie nie, maar dit lyk baie waarskynlik dat hulle later een van hul nedersettings “Chieveley” genoem het - as herinnering aan hul tuisdorp.
’n Moderne besoeker aan Suid-Afrika, David Campbell van Berkshire, het onlangs foto's geneem van die Suid-Afrikaanse Chieveley - 'n dorp met ’n laerskool en 'n militêre begraafplaas wat 134 soldate huisves.
Churchill en die Boere: ‘n Respekvolle Vyandskap
Churchill het later self geskryf:
Hy het verstaan: hierdie mense was nie "aggressors" nie, maar gesinsmanne, boere, en gelowiges wat alles op die spel geplaas het vir vryheid.
En hulle het hom met menswaardigheid behandel - nie marteling of vernedering nie.
‘n Bitter Kontras: Konsentrasiekampe vir Vroue en Kinders
Terwyl Churchill kon lees en later ontsnap, het duisende Afrikaner vroue en kinders gesterf in Britse konsentrasiekampe. Die Britse “verskroeide aarde”-beleid het plase vernietig en gesinne in haglikke tente geplaas.
Meer as 26,000 vroue en kinders het gesterf aan siekte, koue en hongerte. Dit bly een van die donkerste hoofstukke in die geskiedenis van die Britse Ryk - en een van die pynlikste herinneringe vir Afrikaners.
Of Hy Dit Gesê Het of Nie - Hy Het Dit Geweet
Die aanhaling mag ’n legende wees, maar dis gebaseer op ’n waarheid wat Churchill ervaar het: Afrikaners is nie maklik om te oorwin nie. Hulle veg met geloof, vasberadenheid en ‘n vuur in die hart.
En daardie vuur leef nog.
📚 Bronne:
-
My Early Life: 1874-1904, Winston S. Churchill
-
The Boer War by Thomas Pakenham
